Door onze redactionele prinses Yvonne Stigter:
Bij Uruzgan begint de victorie?
Nederland heeft Uruzgan verlaten. Van veel landen hebben we hoffelijke complimentjes gekregen, net als wanneer een collega na jaren trouwe dienst het bedrijf verlaat. Hij krijgt cadeautjes en een afscheidsspeech vol mooie woorden, maar zodra hij vertrokken is kijkt zijn opvolger hoofdschuddend naar de puinhoop die hij heeft achtergelaten, en neemt zich voor om de zaken totaal anders aan te pakken. Een hoge ambtenaar verwoordt de resultaten voorzichtig: “We hebben gezaaid, maar de oogst is er nog lang niet.” Die uitgestelde oogst heeft 24 Nederlandse militairen het leven gekost, 140 zijn er gewond geraakt, en voor de hele operatie heeft de Nederlandse samenleving 1,4 miljard (1.400.000.000) euro betaald. Dat is ongeveer wat ik in 58 millennia (58.000 jaar) verdien.
Onlangs zijn er slachtoffers gevonden van een heel ander conflict in een heel andere oorlog. Vanwege bouwplannen voor de Alkmaarse Paardenmarkt liet de gemeente archeologen opgravingen verrichten in dit gebied. Zij vonden een massagraf met de skeletten van minstens 15 mensen. Het graf stamt waarschijnlijk uit 1573, toen de Spanjaarden de stad belegerden. Nadat in opdracht van Willem van Oranje de dijken waren doorgestoken, moesten de Spaanse troepen zich terugtrekken. Het werd een keerpunt in de 80-jarige oorlog. Hier komt de uitdrukking ‘bij Alkmaar begint de victorie’ vandaan. Alkmaar viert het ontzet elk jaar op 8 oktober.
Oorlogen kosten veel slachtoffers en veel geld. Bij iedere oorlog hoopt men dat het de laatste is en bij iedere overwinning dat het de definitieve is. In Afghanistan is het eind van de oorlog nog lang niet in zicht, maar misschien is Uruzgan toch een keerpunt. ‘Bij Uruzgan begint de victorie’?
Gedeelde weelde
De Engelse historica Lisa Jardine heeft ook boeken geschreven over de Nederlandse geschiedenis. Haar boek ‘Gedeelde weelde’ (Going dutch: how England plundered Holland’s glory) beschrijft hoe Engeland in de tweede helft van de 17e eeuw meeprofiteerde van onze Gouden Eeuw.
Een ander boek van haar hand is ‘De moord op Willem de Zwijger’ (The awful end of prince William the Silent: the first assassination of a head of state with a handgun). Zij beschrijft hierin de moord op prins Willem in 1584. Het was de eerste keer dat een staatshoofd vermoord werd met een pistool. Koningin Elizabeth I van Engeland raakte helemaal in paniek bij het idee en verbood iedereen in haar buurt om wapens te dragen. Meer dan 4 eeuwen later brak de Eerste Wereldoorlog uit toen de Oostenrijks-Hongaarse troonopvolger Frans Ferdinand en zijn vrouw Sophie met een pistool om het leven werden gebracht door een Servische nationalist.
NIET DE STATEN, MAAR GIJ!
Keizer Karel V en Willem van Oranje konden uitstekend met elkaar overweg. De keizer steunde zowel figuurlijk als letterlijk op de jonge Oranje.
De keizer erkende diens diplomatieke gaven en droeg hem regelmatig belangrijke en delicate onderhandelingskwesties op. Toen de keizer op 25 oktober 1555 afstand deed van de troon, sprak hij zijn afscheidsrede uit terwijl hij, uitgeput van het vele reizen en de pijn in zijn gewrichten, leunde op de schouder van Oranje. Filips II volgde zijn vader keizer Karel op als Heer der Nederlanden en Koning van Spanje. Filips was 6 jaar ouder dan Willem van Oranje. De mannen waren elkaars tegenpolen, qua uiterlijk, opvoeding, idealen, opvattingen en karakter. Toch probeerden ze samen te werken en was Filips de peetvader van Willem's eerste zoon. De baby kreeg zelfs de namen Filips Willem. De relatie verslechterde toen Filips de voorkeur gaf aan Spaanse adviseurs, en maatregelen nam op het gebied van landsbestuur, religie en belastingen die de woede opwekten van de hoge Nederlandse adel en de Staten-Generaal. Hoewel hij nog niet openlijk in opstand kwam, gebruikte Willem wel zijn invloed in de Staten-Generaal om de koning te dwarsbomen.
In 1559 besloot Filips verbitterd om voorgoed terug te keren naar Spanje. De koning werd uiterst koel uitgeleide gedaan. Filips wist maar al te goed aan wie hij de tegenwerking te danken had. Op de valreep naar zijn schip draaide hij zich om en beet Oranje toe: “Niet de Staten, maar gij, gij, gij!”
ORANJE-BLANJE-BLEU 
De Nederlandse driekleur is een van de oudste vlaggen ter wereld. Toen de Geuzen enkele maanden na de inname van het stadje Den Briel (1572) Leiden binnentrokken, hadden ze ‘vendelen orangien, wit en blaauw’ (een vlag in oranje, wit en blauw) bij zich. De kleuren verwijzen naar de Prins van Oranje en het wit en blauw in zijn wapenschild.
De Prinsenvlag werd bij het uitroepen van de zelfstandigheid in 1579 de officiële Nederlandse vlag. Het is niet duidelijk waarom het oranje werd vervangen door rood. Daar worden verschillende redenen voor gegeven, bijvoorbeeld dat rood beter te zien zou zijn op oorlogsschepen of een tekort aan de kleurstof oranje. Jarenlang werd er ruzie gemaakt over de kleur.
In 1794 werd onder de Franse bezetting de Franse vlag in rood-wit-blauw in ons land ingevoerd. Toen de bezetting voorbij was, werden de kleuren van de Nederlandse vlag vastgesteld als rood, wit en blauw. In de dertiger jaren van de vorige eeuw vond de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) dat oranje-blanje-bleu toch de juiste kleuren waren voor de Nederlandse vlag. Historisch gezien had de NSB gelijk, maar juist door het aandringen van déze partij besloot de regering de kleuren rood, wit en blauw vast te leggen. Op 19 februari 1937 ondertekende koningin Wilhelmina het allerkortste Koninklijk Besluit uit de geschiedenis: De kleuren van de vlag van het Koninkrijk der Nederlanden zijn rood, wit en blauw.
Als enige land ter wereld kent Nederland een extraatje bij de officiële vlag. Om de verbondenheid met het Oranjehuis te benadrukken wordt op Koninginnedag en op verjaardagen van leden van de koninklijke familie de vlag gehesen met een oranje wimpel.
STERRENBEELD TAURUS
Op 24 april 1533 werd Willem van Oranje op de Dillenburg geboren als eerste zoon van graaf Willem de Rijke van Nassau en zijn echtgenote Juliana van Stolberg. Willem de Rijke legde de geboortegegevens van zijn zoon voor aan Melanchthon, een beroemde geleerde uit die tijd, met het verzoek een horoscoop te trekken. Volgens Melanchthon zou de baby in zijn jeugd een fortuin ten deel vallen; op latere leeftijd zou hij het moeilijk krijgen en door geweld om het leven komen. De graaf vond het maar een rare voorspelling. Waar zou dat fortuin vandaan moeten komen? De graaf kampte regelmatig met grote schulden. Zijn bijnaam sloeg niet op zijn geld, maar op zijn grote kinderschaar. Maar Melanchthon kreeg wel gelijk. Toen René de Châlon stierf, erfde de jonge Willem van zijn neef diens aanzienlijke rijkdommen en het prinsdom Oranje.
Philipp Melanchthon (1497-1560), humanist en reformatorisch theoloog, werd geboren onder de naam Schwarzerd (‘zwarte aarde’). Onder geleerden was het gebruikelijk om de achternaam te vertalen in het Latijn of in het Grieks. ‘Schwarz Erd’ werd in het Grieks ‘Melan chthon’. Melanchthon was de rechterhand van Maarten Luther en net als hij als hoogleraar verbonden aan de Universiteit van Wittenburg. De graaf en zijn vrouw waren beiden Luthers. Daarom ging de grote erfenis van René de Châlon niet naar de graaf, maar naar zijn zoon Willem, onder de conditie dat die in Brussel Rooms-katholiek zou worden opgevoed. En zo gebeurde het ook.
Willem van Oranje werd geboren onder het sterrenbeeld Taurus, de Stier. Hoofdkenmerken van dit sterrenbeeld zijn: evenwichtig karakter; gesteld op gemak en comfort; doorzetter.
PRINS WILLEM ALS HEMELLICHAAM
De Internationale Astronomische Unie heeft een planetoïde (kleine planeet) Oranje-Nassau genoemd, naar prins Willem van Oranje-Nassau, de Vader des Vaderlands.
Planetoïden zijn rotsblokken die bewegen in banen om de zon, tussen de banen van Mars en Jupiter. Er zijn vele honderdduizenden kleine planeten. De allergrootste hebben diameters van enkele honderden kilometers, maar de meeste zijn slechts enkele kilometers groot. De Oranje-Nassau heeft een afmeting van ca 5 kilometer. Hij bevindt zich bijna 2,5 keer verder van de zon dan de aarde en doet drie jaar en negen maanden over een omloop om de zon.
Bij hun ontdekking krijgen planetoïden een voorlopige aanduiding. Wanneer er meer over ze bekend is krijgen ze een nummer. Op voordracht van de ontdekker krijgen ze soms ook officieel een naam toegekend. De Oranje-Nassau is al op 25 maart 1972 ontdekt. Eén van de ontdekkers, dr Ingrid van Houten-Groeneveld van de Leidse Sterrewacht, heeft uit waardering voor Willem van Oranje de naam Oranje-Nassau voorgedragen voor planetoïde nummer 12151. Er zijn bijna 300 planeten met een Nederlandse naam.
Prins Willem kan wel weet gehad hebben van de revolutionaire theorie van Copernicus (1473-1543), die verkondigde dat niet de aarde, maar de zon het middelpunt van het stelsel was. De bewegingswetten van de planeten werden pas na de dood van de prins afgeleid door Kepler (1571-1630) en het duurde nog eeuwen voordat de eerste planetoïde werd ontdekt. Dat gebeurde op 1 januari 1801 door Piazzi (1746-1826), die de planeet vernoemde naar de Romeinse godin Ceres. De prins zou wel erg raar hebben opgekeken bij het idee dat hij ooit als hemellichaam door het heelal zou zweven!
Graaf Adolf is gebleven in Friesland in de slag , zijn ziel in ’t eeuwig leven verwacht de jongste dag.
Deze regels uit het Wilhelmus herinneren aan Graaf Adolf van Nassau, die op 25 mei 1568 sneuvelde in de Slag bij Heiligerlee in Groningen. Adolf was een jongere broer van Willem van Oranje. 300 jaar later legde kroonprins Willem, de vroeg overleden zoon van koning Willem III, de eerste steen voor een monument ter nagedachtenis aan de slag. De beeldengroep toont de stervende Adolf, de Hollandse Maagd die zich beschermend over hem heenbuigt, en de Nederlandse leeuw.
Moord op Willem van Oranje houdt gemoederen nog altijd bezig!
Juli 2009, Door: Yvonne Stigter
Het Delftse bedrijf DelftTech doet sinds vorig jaar onderzoek naar de toedracht van de moord op Prins Willem van Oranje, die op 10 juli 1584 werd doodgeschoten.
De kogelgaten zijn na 425 jaar nog steeds zichtbaar in museum De Prinsenhof in Delft. Veel mensen hebben zich in de loop der jaren verbaasd over de plaats van de kogelgaten, die laag boven de trap zitten. De directeur van DelftTech, Willem van Spanje, denkt dat het helpt als hij weet hoe lang de prins was.
Hij heeft daarom de burgemeester van Delft verzocht om de loden grafkist van de prins te mogen openen om het lichaam op te meten. Het lichaam van de prins bevindt zich niet in de prachtige graftombe in de Nieuwe Kerk in Delft,
maar in een loden kist in een der grafkelders onder de kerk. In die kelders zijn 43 leden van het Huis van Oranje bijgezet. De laatste was Prins Bernhard in 2004. De burgemeester kan de gevraagde toestemming niet geven. Dat kan alleen Koningin Beatrix. Het is (gelukkig) niet waarschijnlijk dat zij ermee zal instemmen om de rust van de Vader des Vaderlands te verstoren.
Juli 2009, Door: Yvonne Stigter
" BOLDOOTWAGEN "
Bij wijze van toiletpapier gebruikte men in de loop der eeuwen wat er voorhanden was: hooi, gras, mos, platte steentjes, schelpen, houtspaanders, lapjes, een hand of een krant. In de 19e eeuw werd in Amerika toiletpapier uitgevonden, dat in losse velletjes werd verkocht. Later maakte men er rollen van. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd bij ons het toiletpapier echt populair. De 80-jarige oorlog eindigde in 1648. Het duurde nog 300 jaar voordat de moderne toiletruimte in het Prinsenhof kon worden geïnstalleerd.
Prins Willem van Oranje woonde van 1572 tot zijn dood in 1584 in het Sint Agathaklooster in Delft. Omdat de prins hier hof hield, werd het klooster aangeduid als ‘Prinsenhof’. Het is nu een museum, gewijd aan de prins. Bij mijn laatste bezoek aan het Prinsenhof bracht ik ook een bezoek aan het toilet. Dat was keurig ingericht, compleet met watercloset, wasbak en toiletpapier. Het Prinsenhof had waarschijnlijk in de tijd van de Prins tijd wel de beschikking over een plee, die uitkwam op een beerput, of gewoon in een van de grachten van Delft. De meeste stadsbewoners gebruikten emmers, die in de gracht of in de goot leeggekieperd werden. Er bestond nog geen toiletpapier, geen waterleiding en geen riolering.
BOMBARDEMENT
In Den Haag staat een standbeeld van Juliana van Stolberg met haar zoons Willem, Johan, Lodewijk en Adolf om zich heen. Drie zoons werden om het leven gebracht in de 80-jarige oorlog. Alleen Johan stierf een natuurlijke dood.
Op 3 maart 1945 bombardeerde de RAF per abuis de wijk Bezuidenhout in Den Haag. Als door een wonder stond alleen het standbeeld nog overeind tussen de puinhopen. Elk jaar wordt hier het bombardement herdacht, maar er vinden ook andere herdenkingen plaats, zoals Dodenherdenking op 4 mei.
Het standbeeld wordt ook door niet-Nederlanders beschouwd als een bijzondere plaats voor herdenking van oorlogsslachtoffers. Op Remembrance Day (11 november), ook wel Poppy Day genoemd, leggen Engelsen kransen van papieren klaprozen bij het beeld. In de Eerste Wereldoorlog werd de grond zo omgewoeld door het vreselijke kanonnenvuur dat de zaadjes van de klaprozen in de luchtige grond opkwamen en bloeiden als nooit tevoren. Dat was vooral het geval in Ieper, een Vlaams stadje waar de Duitsers voor het eerst chloorgas gebruikten. Een Canadese militaire arts, luitenant-kolonel John McCrae, schreef er een beroemd geworden gedicht over, getiteld ‘In Flanders Fields’. Zo werd de klaproos voor de Engelsen een symbool voor de strijd in de Eerste Wereldoorlog. McCrae overleed op 28 januari 1918 aan longontsteking.
In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.
We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved, and were loved, and now we lie
In Flanders fields.
Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.
BIJ DE LOMMERD
Door Yvonne Stigter
De naam ‘lommerd’ is een verbastering van ‘Lombard’ en slaat op de Noord-Italianen die zich sinds de 12e eeuw als geldwisselaars over Europa verspreidden. Zij waren afkomstig uit de streek Lombardije en werden ‘Lombarden’ genoemd. Het uitlenen van geld tegen rente was door de Kerk verboden; alleen krediet tegen onderpand was toegestaan. Niet alleen de armen, ook de rijken beleenden regelmatig hun bezittingen tegen contanten. Vanwege de geldverslindende veldtochten tegen de Spanjaarden beleende prins Willem van Oranje zijn zilveren servies. Ook de Engelse koning Edward III en graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen, die het Mauritshuis in Den Haag liet bouwen, waren bekende klanten.
Langzamerhand verloor het verbod om rente te berekenen aan kracht, met als gevolg dat de rente¬percentages torenhoog opliepen. Ook toen al greep de overheid in in de bankwereld. Om een eind te maken aan de woeker¬praktijken richtte het Amster¬damse gemeente¬bestuur in 1614 de Stadsbank van Lening op. Deze bank en het Pandhuis van de Haagse Gemeente¬lijke Krediet¬bank zijn de enige gemeentelijke instellingen waar nog goederen kunnen worden beleend. Belenen is eenvoudig. Er worden geen vragen gesteld over baan of inkomen en het BKR in Tiel wordt niet in kennis gesteld. Je staat zó weer buiten met contant geld op zak. De lening plus rente kan op elk moment worden afgelost en je krijgt het pand meteen weer mee. Het pand kan ook jarenlang bij de bank blijven liggen, mits je de rente maar betaalt. Zoniet, dan worden de goederen −meestal juwelen− geveild. Het Pandhuis in Den Haag is heel toepasselijk gevestigd aan de Korte Lombardstraat.
HALLOWEEN
Door Yvonne Stigter
Halloween is overgewaaid uit Amerika, waar het feest elk jaar wordt gevierd op de avond van 31 oktober. Het feest stamt uit de tijd van de druïden in het oude Engeland en Ierland. De mensen geloofden dat op deze avond de zielen van hen die in het afgelopen jaar waren overleden, op zoek gingen naar een levend lichaam. De levenden probeerden de geesten in verwarring te brengen door zich te verkleden, vuren aan te steken en een hoop lawaai te maken. Door de mislukte aardappeloogsten in 1846-1850 emigreerden veel Ieren naar Amerika en zij namen de Halloweentraditie met zich mee.
Tegenwoordig is het een vrolijk feest met verlichte pompoenen, vleermuizen, skeletten en griezelige heksen. Heksen zijn echter eeuwenlang zeer serieus vervolgd en duizenden, misschien zelfs miljoenen, zijn omgebracht. Dat waren vooral vrouwen die veel van kruiden wisten. Zij waren op de hoogte van de hallucinerende eigenschappen van kruiden en paddenstoelen. Daar is het geloof vandaan gekomen dat heksen konden vliegen. Denk maar aan wiet en paddo’s waar je ‘high’ van wordt. Het geloof in heksen van kwam voort uit angst voor het duister en de natuur, en de behoefte aan een zondebok bij alles wat er mis ging. In Nederland vonden de meeste heksenvervolgingen plaats tijdens de 80-jarige oorlog (1568−1648).
Naarmate de mensen meer ontwikkeld werden, verdween het geloof in heksen. De laatste heks die werd omgebracht, was het Zwitserse dienstmeisje Anna Göldi. Zij werd op 13 juni 1782 onthoofd op een valse beschuldiging van haar baas, Johann Jakob Tschudi-Elmer, arts, raadsheer en rechter. Hij was bang dat zijn overspel met Anna aan het licht zou komen. Echtbrekers mochten namelijk geen openbaar ambt uitoefenen. In september 2008 is in Zwitserland een museum geopend ter nagedachtenis aan de onfortuinlijke Anna Göldi.
Kerstmis.....
Den Haag 14-12-2007, Het valt niet mee om tijdens de feestdagen aan de slanke lijn te blijven denken. De saaie, lange januarimaand is elk jaar weer dè periode om de extra kilo’s weer weg te werken.
Als Willem van Oranje gestrest of uitgeput was, kreeg hij zware koortsaanvallen. Begin 1558 bevond hij zich in Duitsland toen hem het bericht bereikte dat zijn vrouw Anna van Buren ernstig ziek was. Halsoverkop reed hij naar huis. Anna overleed op 24 maart, waarschijnlijk aan longontsteking. Ze was pas 25 jaar, net zo oud als de prins, die achterbleef met zoon Filips Willem van 4 en dochter Maria van 2 jaar. Van verdriet en de uitputtende reis kreeg hij koortsaanvallen, die hem wekenlang aan bed gekluisterd hielden.
Ook tijdens het beleg van Leiden in 1573 was de prins ziek van de koorts. Hij onderging diverse aderlatingen, die hem nog meer verzwakten, en kreeg wijn te drinken omdat de kwaliteit van het water niet betrouwbaar was. De prins was zó ziek dat er zelfs geruchten de ronde begonnen te doen dat hij was overleden aan de pest. Toen de beroemde medicus Pieter van Foreest aan zijn ziekbed werd geroepen, verving die de wijn door kaneelwater en schreef de prins licht verteerbaar voedsel voor. Langzaam herstelde hij. Het door Van Foreest voorgeschreven dieet beviel de prins zo goed dat hij het bleef volgen. Het hield hem slank en fit.
Een goede tip voor de komende weken, maar moeilijk vol te houden met al die oog-, neus- en tongstrelende lekkernijen! Ik wens u warme en gezellige feestdagen toe!
Yvonne Stigter, Redactrice.
SINTERKLAAS OP DE DILLENBURG
Door columniste Yvonne Stigter
In de middeleeuwen werd vóór de feestdag (= de sterfdag op 6 december) van de heilige Nicolaas van Myra uit de arme kinderen van een stad een kinderbisschop gekozen met een aantal hulpjes, allemaal jongens. Die kregen tot 28 december (de katholieke feestdag ‘Onnozele Kinderen’) voedsel en geschenken, waaronder schoenen. Later ging men alle arme kinderen trakteren en werd het een volksgebruik, waarin schoenen een rol speelden als vindplaats van snoep en geschenken. Dat is afgebeeld op een schilderij van Jan Steen uit de 17e eeuw. Sinds het eind van de 15e eeuw werden er begin december Sinterklaasmarkten gehouden, die tot in de 19e eeuw traditie waren, hoewel er veel weerstand was in protestantse kringen vanwege het rooms-katholieke aspect. In de 17e eeuw is er zelfs een kinderopstand geweest tegen het verbod van het Sinterklaasfeest. De jeugd kreeg toen haar zin, maar de Sinterklaasmarkten op de openbare weg werden uiteindelijk verboden en het feest werd alleen nog in de huiselijke kring gevierd als kinderfeest.
Ook Willem van Oranje vierde al Sinterklaas. Cadeautjes daarvoor werden gekocht op de markt in Frankfurt. Kinderen waren er genoeg. Willem kreeg er zelf 16 (inclusief een buitenechtelijke zoon), zijn broer Jan kreeg er 25 en hun moeder Juliana 17. Zulke grote gezinnen komen in Nederland nauwelijks nog voor. Sinterklaas wordt steeds meer overschaduwd door de Kerstman en de al in oktober beginnende kerstmarkten. Toch vinden veel mensen dat jammer en er gaan steeds meer stemmen op om het oude feest in ere te houden.
Populariteit Willem van Oranje groeit
Dat Willem nog steeds populair is bewijst de aandacht die hij krijgt, de discussies die er nog over hem gevoerd worden, het grote aantal mensen dat de musea bezoeken, het aantal kinderen dat Willem kiest als onderwerp van een spreekbeurt. Uiteraard was hij een mens die fouten maakte, toch heeft zijn edelmoedigheid en doorzettingsvermogen de geschiedenis voor Nederland zo veranderd dat veel van wat hij heeft gerealiseerd nog steeds van kracht is. Waardoor werd hij gedreven? in ieder geval mede door zijn oprechte liefde voor de Nederlanders!
DIAMONDS ARE A GIRL’S BEST FRIEND
Door onze redactrice Yvonne Stigter;
Als ik koningin was, of wat bescheidener: een prinses, zou ik ook graag een flonkerende diadeem met diamanten, robijnen, saffieren of andere edelstenen dragen. Ik zou het niet erg vinden als ik hem 's avonds weer terug moest geven, als ik 's morgens een andere mocht uitzoeken.
Dat idee had koningin Juliana ook. Ze besefte dat na haar dood de grote juwelencollectie van de Oranjes verdeeld zou worden over haar dochters. Ze besloot de sieraden onder te brengen in een stichting. De juwelen kunnen wel gedragen worden door de leden van de koninklijke familie, maar ze mogen niet worden verkocht, vererfd of op een andere manier aan de collectie worden onttrokken.
De juwelencollectie is van onschatbare waarde en bevat bijvoorbeeld sieraden van koningin Anna Paulowna, de zuster van de Russische tsaar, die een karrenvracht aan juwelen meebracht toen ze trouwde met koning Willem II. Ook koningin Sophie bracht een groot aantal juwelen mee in haar huwelijk met koning Willem III.
Willem van Oranje verloor het grootste deel van zijn bezittingen in de 80-jarige oorlog. Zijn jongste zoon Frederik Hendrik wist weer een aardig kapitaal op te bouwen. Diens vrouw, Amalia van Solms, was dol op parels. Frederik Hendrik schonk haar een parelsnoer van 36 oosterse parels en een slot met 9 diamanten ter waarde van 30.000 gulden. Dat zou nu 3,5 miljoen euro zijn! Het halssnoer is in handen gekomen van Duitse erfgenamen, maar een aantal van Amalia’s parels bevinden zich nog steeds in de juwelencollectie van de Oranjes. Het zijn de allerduurste parels van de collectie. Koningin Beatrix droeg ze op haar trouwdag in een diamanten tiara.
In de eerste week van 2008 werd het beeld vernield. De arm van de beschermvrouw werd beschadigd en het zwaard dat zij in de rechterhand hield, werd weggenomen. In 2003 was het beeld ook al het doelwit van vandalen. Hopelijk kan het beeld ook ditmaal weer in ere worden hersteld.
